Bir markete, mağazaya veya alışveriş yapılan herhangi bir yere gittiğimiz zaman biz neye bakarız? 🤨 Elbette etiketine, internetten alışveriş yapıyorsak fiyatına bakarız. Pahalı mı ucuz mu diye.

Peki hisse senedi alırken neye bakarız? Yine fiyatına bakarız. Ama pahalı mı ucuz mu bunu nasıl anlarız? Haydi hazırsanız başlayalım. 😃

Hissenin pahalı mı ucuz mu olduğunu anlamak için ilk yazıda PD/DD oranının nasıl yorumlanması gerektiğini anlatmıştık. Şimdi bir formülden daha bahsedeceğiz. Fiyat (F) ve Kazanç (K) oranı.

F/K oranına bazı kaynaklarda P/E şeklinde de görebilirsiniz. Bu da İngilizce Price-to-Earnings’den gelmektedir.

Bu oran bize bir hisse senedinin güncel fiyatının şirket kârına oranını açıklamaktadır. Hissenin ederini yani fiyatını, şirketin faaliyetlerinden ya da satışlarından elde ettiği kârıyla karşılaştırılmasına yardımcı olur.

Daha basit ve anlaşılır bir şekilde anlatalım. F/K değeri, TL olarak düşündüğümüzde, o şirketin 1 TL’lik kârını elde etmek için ne kadar ödemeleri gerektiğini bize gösterir. Haydi örneklendirelim. 👇

Mesela 1 Nisan 2022 tarihi itibariyle GARANTİ BANKASI şirketinin F/K’sı 4, LOGO YAZILIM şirketinin F/K’sı 18,03 , HEKTAŞ TİCARET şirketinin F/K’sı 46,54 imiş. Bu bize şunu anlatır;

“1 TL kâr elde etmek için GARANTİ’ye 4 TL, LOGO’ya 18,03 TL ve HEKTAŞ’a da 46,54 TL ödememiz gerekmektedir”

(NOT : Bahse konu şirketler tamamen örnek amaçlı verilmiş olup asla yatırım tavsiyesi içermemektedir)

Daha iyi özümseyebilmek için farklı bir örnek ile birlikte anlatalım bu F/K’yı;

600.000 TL’ye bir ev aldınız. Bu evi de 2.500 TL’ye kiraya verdiniz. Yıllık size buradan 30.000 TL gelir sağlamaya başladı. 600.000/30.000 = 20, yani bu ev 20 yıl sonra kendini amorti etmiş olur değil mi? İşte bu 20 yıldaki 20 rakamı, evin F/K değeridir.

Yani ikinci anlatımda şunu anladık;

Bir şirket bize kendini kaç yılda amorti ederse, bu sayıya biz F/K değeri ya da oranı diyoruz.

Yatırımcılar olarak biz F/K oranı yüksek olan hisseye pahalı diyemeyiz, PD/DD’de anlattığımız gibi o şirket “ederinden daha yüksek fiyatta işlem görmektedir” diyebiliriz. Ya da F/K oranı düşük olan hisseye de ucuz diyemeyiz. Bu göstergeler sadece bize birer yol gösterici olabilir. Bu değerlerin arkasında “neden pahalı ya da neden ucuz” olduğunu araştırdığımız zaman Temel Analiz mantığına paralel bir yol ile ilerleriz.

Ancak “değer hissesi” dediğimiz hisseler, yani düşük F/K’ya sahip temeli sağlam ve düzenli finansal karneye sahip şirketleri bulmak için F/K değeri önemlidir. Göz ardı edemeyiz.

F/K Oranı Nasıl Hesaplanır? 🖩

Bu oranı hesaplamak için iki veri bize yeterlidir. Birincisi hissenin güncel fiyatı ve ikincisi de o şirketin son 4 bilanço yani son 1 yıllık dönemde elde ettiği “Hisse Başına Kâr” oranı. Bu iki veriyi birbirine böldüğümüz zaman F/K değerini bulmuş oluruz. Haydi haydi örnek ile devam;

Örneğin, bir şirketin hisse senedi 10 liradan işlem görüyor, şirketin yıllık dönemde hisse başı kâr oranı 2 lira ise F/K oranı 10/2 = 5 olarak basit bir şekilde hesaplanır. Ancak dikkat! Hisse değeri sürekli değiştiği için bu oran da sabit kalmaz, her an değişir.

Tabi biz hep herşeyin güllük gülistanlık olduğunu düşünürüz. Peki ya hissenin kazancı yoksa? 😐 Ya da zararı varsa? Bu durumda F/K hesaplanamaz çünkü formülde paydaya 0 yazarsanız bir sayı elde edemezsiniz. Ya da şirket zarar ediyorsa negatif bir F/K ile karşılaşırsınız. Buna rağmen hisse değeri yükseliş kaydediyorsa bunu biz “bir beklenti” olarak yorumlarız.

F/K Oranını Nasıl Değerlendirmeliyiz?

Bir şirketin/hissenin F/K değerinin yüksek olmasını iki farklı şekilde yorumlayabiliriz;

Birincisi şirketin geleceğe yönelik beklentisi yüksektir. Yatırımcılar gelecek bilanço dönemlerinde daha yüksek kâr bekledikleri için anlık işlem gören fiyattan bile almaya hazırdır. 🤑

İkincisi ise şirketin kâr beklentisi düşük dahi olsa yatırımcının şirket hakkındaki görüşü olumlu, beklentisi yüksektir. 🥰

Dikkat etmemiz gereken bir diğer konu da, F/K oranı her zaman hissenin gerçek değerini göstermez. Zaman zaman farklı bilanço dönemlerinde finansal verilerdeki oluşan dalgalanmalar bu değeri yükseltip düşürebilir.

Bir başka örnek ile, son yılda 4-5 milyon TL aralıkta bir kâr eden şirketi gözümüzün önüne getirelim, şirketin F/K’sı da 20 olsun. Bu şirket bir sonraki yıl eğer 10 milyon TL kâr ederse F/K oranı da paydadaki bu K, yani Kazanç değeri yükseleceği için düşer.

Sektöründeki Bir Şirketi F/K Değerine Göre Karşılaştırmak

Sektörlerin verilerini incelediğimizde aslında her sektördeki F/K değeri farklı eşik aralığında ya da farklı ortalamalarda olabilir. Mesela bankacılık sektörünün F/K ortalaması 4 iken, turizm sektörünün F/K ortalaması 100 olabilir. Bu noktada seçtiğiniz şirket ya da hissenin F/K’sını o sektördeki ortalama değere göre değerlendirmeniz gerekir. Örneğin Türk Hava Yolları şirketinin kendi sektöründe hangi noktada olduğuna bir göz atalım (NOT : Yapı Kredi Yatırım Dünyam uygulamasına ait ekran görüntüsüdür)

 

Taşımacılık (Turizm de diyebiliriz) sektörünün ortalama F/K’sı 10,07 iken, Türk Hava Yolları bu ortalamanın epey altında bir F/K değeri (5,51) ile işlem görmektedir. Bunu her sektör için ilgili şirketler ile kendiniz de değerlendirebilirsiniz.

Dolayısıyla biz bir hisse senedinin piyasa değerini belirlemek için değil, aynı zamanda gelecekteki beklentisi hakkında bir fikir edinebilmek için PD/DD değeri ile F/K oranını kullanabiliriz.

F/K Oranı ve Temettü Arasındaki İlişki 💰

F/K oranı hisseyi ucuz ve pahalı olarak değerlendirmenin yanında başka verileri yorumlamak için de kullanılabilir.

Mesela temettü veren bir şirketin verdiği temettü getirilerinin, kendilerine yapılan yatırım miktarını kaç sene içerisinde yatırımcısına tamamen geri ödeyeceğini, yani o hissenin maliyetinin bize kaç yıl sonra “0” olacağının bilgisini de verir. Biz yine bir örnek ile anlatalım bunu;

Bir ABC hissesinin yıllık ortalama %8 temettü verdiğini düşünelim, bu hissenin size maliyeti 12,5 yıl sonra 0 olacaktır. Çünkü bu hissenin F/K’sı 12,5’tir. Hisse, değerinin %8’i kadar size yıllık bir kâr payı dağıtmaktadır. 12,5 yıl sonra sadece temettüler ile bu hisse size paranızın tamamını geri ödemiş olacaktır.

Nasıl mı hesapladım? Çok basit! 100 liralık bir hisse, size yıllık 8 lira veriyorsa, bu hissenin F/K’sı 100/8 yani 12,5’tir.

Tabi siz temettüler ile bu hisseden yine alım yaparsanız bu 12,5 yıllık süre, bileşik getirinin de etkisi ile giderek azalacaktır.

Dilim döndüğünce basit anlatımlarla size F/K’yı anlatmaya çalıştım. Umarım bunu başarmışımdır. 😊

Kazançlarınız bereketli, Ramazan ayınız mübarek olsun 🙏

Saygılarımla

Yazar : Mustafa (@srdiver84 / Fonvesting)

7 Comments

  1. Elinize sağlık hocam. Size de hayırlı ramazanlar.

    1. Teşekkür ederiz 🙏
      Saygılar

  2. Teşekkür ederiz. Özelikle örneklerle durum daha da netleşti. Hayırlı Ramazanlar

    1. Teşekkür ederiz değerli görüşleriniz için, size de hayırlı Ramazanlar efendim 🙏😇

    2. Sağolun efendim size de hayırlı Ramazanlar
      Saygılar 🙏

  3. Değerli Mustafa Bey Harika anlatmışsınız. Bayıldım .bravo.. örnekler çok güzel. Başarılar dilerim . Fonlar için senin sayfana gidiyoruz. 😀👏👏Selamlar sevgiler,

    1. Çok teşekkürler değerli görüşleriniz için 🙏🥰
      Saygılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Ayrıca Göz Atın