Evet.. Tarihler 26 Nisan 2022..

Düzeltme ne zaman gelecek? Ne zaman hisse alalım? Ne zaman ekleyelim? Dedik durduk ve sonunda o meşhur “düzeltme” kelimesi ile yüzleşmiş olduk..

Peki bugünü nasıl değerlendirdik? Şahsen ben (Mustafa) gayet sakindim, bir aşağı bir yukarı bir aşağı bir yukarı volatilitesi yüksek bir piyasada alım ya da satım yapılmaması gerektiğini zaten kendimce öğrendim! Hem de çok ilginç bir yoldan öğrendim… Nasıl mı? Biliyorsunuz ben aynı zamanda birikimlerimi yatırım fonlarında değerlendiriyorum..

Yatırım fonlarının bir dezavantajı vardır, o da valör dediğimiz T+1, T+2 yabancı fonlarda T+3 gibi işlem süresi vardır. Yani siz gün içinde bir fona alım ya da satım emri verdiğinizde bir gün, hatta öğleden sonrası için 2, 3 gün sonra paranızı hesabınızda görürsünüz.. Evet bu sürekli işlem yapamadığınız, yani aynı gün içinde fon satıp alamadığınız için bir dezavantajdır.. Ama ya benim için?

Fonlarda bu süre zarfında hep şunu düşündüm, borsada kırmızı bir ekranı gördüğünüz zaman hisse senedi fonları için ellerinizi havaya kaldırıp teslim olmaktan başka çareniz olamaz! Alım için de aynı şekilde, almak istersiniz, yemyeşil bir ekranda çoktaaaan iş işten geçmiştir.. İşte tam da bu nokta bana bir avantaj olarak geri döndü, “nasılsa düşüş yansıdı, niye satayım ki?” dedim, sonuç mu? Ben artık uzun vadenin ne kadar avantajlı olduğunu, Ağustos 2020 ayında aldığım NNF Hedef Portföy Hisse Senedi Fonu ile bugüne kadar yazan %225 kâr ile öğrendim. Çünkü bekliyorsunuz ve belirli bir süre içinde kaldığınız yerden devam ediyorsunuz..

MIT'den İlginç Panik Satışı Araştırması!
Panik Satışlardan Uzak Durun!

Ocak ayında çoğunuzun da bildiği gibi hisse almaya başladım, aldığım zamanlar çalkantılı zamanlardı, ancak ben fonlarda da olduğu gibi “birikimli yatırım” yaparak ve “yedek akçe” bulundurarak düşe kalka başladığım 2022 yılında bugün seçtiğim hisseler ile çok şükür güzel bir yere geldim. Daha 4 ayda aldığım birkaç hisse (AKSA, INFO, KORDSA, HEKTS) hedeflediğim fiyatı deldi geçti.. İşte toplam portföyümün %31 ini oluşturan hisse senedi portföyüm (NOT :  Kesinlikle Yatırım Tavsiyesi Değildir, Risk Tamamen Şahsıma Aittir, Her Yatırımcı Kendi Riskini Kendisi Almalıdır!);

Bugün de benim için bir lot dahi almadığım ve satmadığım bir gün olarak geride kaldı. Önümüzdeki günlerde de yedek akçe yani nakit pozisyonum için ne yapabileceğimi “piyasaların dönüş emaresi gösterdiğini hissettiğim anda” göreceğim. Yani yarın piyasalar yeşil açılır açılmaz atlamak yok, en azından 1-2 saat deniz dibine sert bir iniş yaptığınız anda dağılan kumların görüşünüzü engellememesi için çökmesini beklediğimiz gibi (profesyonel bir dalgıç olarak bu örneği birçok yerde kullanırım) piyasaların oturmasını, gerekirse yarından sonraki günleri bile görmekte fayda olduğunu düşünüyorum. Bunu hissettiğim anda zaten alımlarıma ufak ufak başlayarak yoluma devam edeceğim! Ve kendi kendime hep şu cümleleri tekrarlayarak;

“BEN, BİR UZUN VADE YATIRIMCISIYIM, DÜŞÜŞLERDE PANİK YAPMAM, YÜKSELİŞLERDE HEYECANA KAPILMAM! VOLATİL PİYASADA SULARIN DURULMASINI BEKLERİM, ALIM YA DA SATIM İÇİN UYGUN ZAMANI KOLLARIM, BU ANLARI FIRSATA ÇEVİRİRİM”

“BEN, BİR UZUN VADECİ, BİRİKİMLİ İLERLEYEN BİR YATIRIMCIYIM! FİYATLARIN BENİM İÇİN BİR ÖNEMİ YOK, ELİMDEKİ HİSSE/FON BENİM! BEN FİYATLARA GÖRE LOT ARTIRIRIM! HEDEFİM FİYAT DEĞİL, HEDEFİM LOT SAYISIDIR! HEDEFİM KİMSEYE MUHTAÇ OLMADIĞIM BİR FİNANSAL ÖZGÜRLÜK KAZANMAKTIR”

Guide to financial freedom - Holborn Assets

Evet, benim yani Mustafa kardeşinizin, abinizin, dostunuzun, arkadaşınızın, yoldaşınızın anlatacakları bu kadar! Hani demişler ya “sabahın şerri, akşamın hayrından daha hayırlıdır” diye.. işte tam da bu noktadayız, bakalım önümüzdeki günler bize ne gösterecek..

Haydi bir de Nejoo abimizin satırlarına bir göz atalım, borsada böyle günlerde dikkat etmemiz gereken altın kuralları öğrenelim;

BORSANIN ALTIN KURALLARI

Borsa bizi zengin edebilecek bir yatırım aracı iken yine bizi rezilde edebilecek bir kumarhaneye dönüşebilir. Bu tamamen size ve sizin alacağınız kararlara ve izleyeceğiniz yola bağlıdır. Bizi bu yolda düzlüğe çıkaracak ve tasarruflarımızı en güzel şekilde değerlendirecek yol haritaları olmalı. Borsaların kurulduğu günden bugüne değişmeyen ve her zaman sizi koruyan, kazanca götüren altın kurallar vardır. Şimdi borsanın altın kuralları nelerdir tek tek maddeler halinde inceleyelim.

1. BORSA TASARRUFLARIMIZI DEĞERLENDİRDİĞİMİZ BİR YATIRIM ARACIDIR.

Tasarruf nedir peki, gelirlerimizde ihtiyacımızdan fazlasını ayırmak ve bu fazlalığı zor zamanlar veya hayallerimiz için biriktirmek. Tasarruflarımızı değerlendirdiğimiz yatırım aracı ise borsa bu durumda İHTİYACIMIZ OLAN PARA ile borsada yatırım yapmamalıyız.

Çok basit örnekler vererek anlatayım. Diyelim ki kredi kartı borcunuz için ayırdığınız bir miktar para var, kartın ödeme gününede iki hafta var daha, bu iki hafta içinde bu para boşta durmasın borsada değerlendireyim derseniz hata edersiniz. İki hafta içinde piyasalarda neler değişeceğini ve yatırım yaptığınız hissenin nasıl bir performans göstereceğini bilemezsiniz. Siz iki haftanın sonunda kar yada zarara bakmaksızın hisselerinizi satmak kredi kartı borcunuzu ödemek zorundasınız. Yani bir nevi şansa işlem yaptınız ama borsada şans diye bir şey yoktur.

Bu örneklemeyi çoğaltabilirsiniz, bir hafta sonra, 1 ay sonra yada 3 ay sonra size lazım olacak para ile yatırım yapmak üzerinizde psikolojik bir baskıya neden olacak zarar ettiğinizde panikle satışa yöneleceksiniz. Oysa ihtiyacınız olmayan bir para ile yatırım yapmış iseniz düşen hissenin bir gün tekrar yükseleceğini, zararınızı kapatıp kara bile geçeceğinizi düşünür ve panikle işlem yapmaktan kaçınırsınız.

Borç alarak işlem yapmak kısa vadede size yine acı tecrübeler yaşatır, borç alarak yatırım yapmayınız. Aklınızın bir köşesinde hep kaybetme korkusu olur ve bu sizi baskı altına alır, yapacağınız işlemler sağlıklı olmaz ve yine kaybetme olasılığınız kazanma olasılığınızdan yüksek olur.

2. KREDİLİ İŞLEM YAPMAYIN!

Ne bir bankadan kredi çekerek nede aracı kurumların size tanımladığı kredilerle al sat yapmayınız. Diyelim ki bankadan kredi çekip yatırım yaptınız ve al sat yaparak kazandıklarınızla bu kredi taksitlerini ödemeye çalışıyorsunuz. Siz yatırıma eksi bir bakiye ile giriş yaptınız, hem bankanın faizini ödemek zorundasınız hem de kaybetmek gibi bir lüksünüz yok. Sizin kaybetmeniz demek hem ana paradan sizi içeriye alacak hem de bankaya ödeyeceğiniz faizler can yakacak. Aynı şekilde aracı kurum yada bankaların tanımladığı krediler sizi daha çok kazanma hırsına itecek ve plansız dengesiz işlemler yapmaya başlayacaksınız. Sabah alıp aynı gün satarak para kazanmayı deneyeceksiniz. Aldığınız hisseyi ertesi güne taşımak istemeyeceksiniz çünkü kredi faizi ödemek istemeyeceksiniz. Bu durumda günlük işlemlerde kazanç mümkün olsa bile bir gün o kazandıklarınızdan daha fazlasını sizden alacaklar.

3. BORSADA FIRSATLAR BİTMEZ!

Bu sözü aklınıza kazıyın ve sürekli tekrar edin kendinize. Bir hisseyi vaktinde alamadım diye yada vaktinde satamadım diye üzülmeyin hayıflanmayın. Yaptığınız yanlışların nedenlerini araştırın. Uygun fiyattan alamadığınız hisse dönüp gelecek belki de size çok daha iyi fırsatlar verecek yada uygun rakamdan satamadığınız hisseyi çok daha yüksek bir değerden satacaksınız. Hiç bir hisse sonsuza kadar yükselmez ve yine sonsuza kadar düşmez. Her hisse mutlaka düzeltmede yapacak, dip ve tepeleri görecek. Siz bir fırsatı kaçırdıysanız bile emin olun o fırsattan daha güzel fırsatlar sizi bekliyor olacak. Yeter siz piyasa ile dost olun, piyasayı okuyun, trend nedir bilin.

4. ALGI OPERASYONLARINA MARUZ KALMAYIN!

Medya | #basın #medya #haber #çizgi #çizim #haber #montaj … | Flickr

Sizler yatırımınızı yaptıktan sonra, şirketinize ve kararlarınıza güvenerek sabırla hedefe gitmeyi beklemelisiniz, en büyük silah sabırdır. Siz yatırımınızı yaptıktan sonra piyasada hava bozabilir ve sert satışlar başlayabilir. Siz uzun vadeli yatırımcı olarak yola çıktı iseniz günlük haftalık değişen fiyatlara ve piyasada dolaşan haberlere çokta kulak asmayın. Piyasa yapıcılar mal satmak istedikleri zaman her şeyi güllük gülistanlık olarak gösterir ve sürekli harika haberler gelir. Zannedersiniz ki borsalar sonsuza kadar yükselecek ve sizin hisselerinizde sizi zengin edecek. Öyle bir algı yaratırlar ki hangi hisseyi nereden alsanız fark etmez hep kazanacağınız algısı oluşur. Bir anda kendinize çizdiğiniz yoldan kurallardan stratejilerden uzaklaştığınızı görürsünüz. Hiç almam dediğiniz yada buralardan almam dediğiniz hisseleri almaya satmaya başlarsınız.

İstenilen tam da budur, piyasa yapıcılar ellerindeki yüklü malı boşaltmak için alıcı ararlar ve alıcılarda coşkulu zamanlarda çoğalır. Hisseler düşerken, yerle bir olurken, ucuz iken kimse almaz. Çünkü piyasaya bir korku hakimdir ancak coşku olduğu zamanlarda kim hangi hisseyi neden aldığını bilmeden alır satar. Ufak ufak kazanır ve kazandıkça daha mutlu bir şekilde alım miktarını artırır. Yeteri kadar alıcı geldiğinde ve piyasa yapıcılar ellerindeki malların bir kısmını sattıklarında bir anda piyasa yön değiştirir ve ne olduğunu anlamadan tarihi zirvelerden yada oralara yakın maliyetle hisselerinizle baş başa kalırsınız.

En güzel haberlerin tepede geldiğini unutmayın. Sert düşüşler ve ayı piyasasında ise sürekli kötü haberler gelmektedir ve bu haberlere göre işlemler yapmak sizi zarardan zarara sürükleyecektir. Çünkü elinizdeki hisseleri korku ile panik ile satarsınız. Siz sattıktan sonra bir miktar daha düşer ve siz üstten satmıştım şimdi daha ucuza alacağım der sevinir ve yeniden alırsınız ancak sonrasında satışlar devam eder ve siz yine zarara girersiniz. Nereden alsanız zarar devam eder, maliyet düşürmek zararınızı artırmaktan başka bir şeye yaramaz. Düşüşler öyle can sıkıcı boyutlara ulaşır ki, borsaya girdiğiniz güne lanet edersiniz, sizi borsaya sürükleyen sebeplere yada kişilere veryansın eder suçlu aramaya başlarsınız.

Sonunda dayanamaz elinizde ne varsa zararına satar borsaya tövbe edersiniz. İşte tam da piyasaların döneceği vakittir. Piyasa yapıcılar bu dönemde mal satmazlar. Sattıklarını en kısada tekrar yerine koyarlar ki, üstten satıp alttan alarak piyasaları buralara taşımışlardır ve onlar için bu fiyatlar fırsat fiyatlardır. Piyasalar yükselirken nasıl para kazanıyorlarsa piyasalar düşerken de bu kez lotlarını artırmaya toplamaya devam ederler. Siz borsaya tövbe edip uzaklaşmaya karar verdikten sonra piyasaya sihirli bir el dokunmuştur ve o asla bir daha yükselmez algısına kapıldığınız hisseler dolu dizgin yükselirler.

Ne sert düşüşlerde panik olup korkuyla satış nede coşkularda gaza gelip en tepelerden alım yapmaktan şiddetle kaçınmalıyız, gelen çok güzel yada berbat haberlerin yaratacağı etkiden uzak durmalıyız.

5. RİSKİNİZİ ÖNCEDEN BELİRLEYİN!

Unutmayın ki borsa yatırımı riskli bir yatırım aracıdır. Kazanç ve kayıp normal karşılanmalıdır. Elbette herkes kazanmak için borsada yatırım yapar ancak herkesin kazanması mümkün değildir. Öyleyse bu duruma kendinizi önceden hazırlayın. Tahammül edebileceğiniz kayıp oranı düşükse borsadan uzak durmanızda fayda vardır. Mesela yüzde beşlik bir kayıpta uykularınız kaçıyor ve sizi bir pişmanlık sarıyorsa borsadan uzak kalmanız ve farklı yatırım araçlarınıza yönelmeniz sizin sağlığınız açısından daha faydalı olacaktır. Borsada %20-30-40 hatta %50 bile bir kayıp yaşayabileceğinizi önceden bilerek ve kabul ederek bu yatırıma başlayın. Göze aldığınız kayıplar meydana geldiğinde psikolojik olarak çöküş yaşamazsınız ve bilirsiniz ki borsa kimi zaman aşırı değer kaybedebilir ancak bekleyerek eski maliyetlere gelmesi de kaçınılmazdır.

6. BORSADA KÜÇÜK RAKAMLARLA İŞLEME BAŞLAYIN!

Borsa hakkında bilgisi olmayanların borsaya girip işlem yapmakta acele etmemeleri çok önemlidir. Ancak bir taraftan öğrenip araştırırken bir taraftan da borsada tecrübe edinmek isteyenler mutlaka küçük rakamlarla işlem yapmalıdır. Kaybettiğinizde sizi üzmeyecek bir rakamla başlayabilirsiniz. Örnek olarak 1000 TL ile borsaya başlamış birisi %20 kayıp yaşadığında zararı yalnızca 200 TL iken 100 bin TL ile işlem yapmaya başlayan birinin %20 kaybetmesi sonucu zararı 20 bin lira olacak ve üzücü durumlar meydana gelecektir. İlk başladığınızda 1000 lira ile yapacağınız işlemlerle nasıl bir yatırımcı olmak istediğinize de karar verebilirsiniz.

Borsada kimisi heyecan ister, günlük haftalık al sat ile para kazanmak ister, kimisi de çok sabırlıdır ve önceden belirlediği hedef gerçekleşmeden hisselerini satmaz. Sizde 1000 liralık işlemlerinizle neler yaptığınızda kazandığınızı veya neler yaptığınızda kaybettiğinizi gözlemleyebilirsiniz. Sonuç olarak bu deneyim sizi borsada işlem yapmaya yatırımcı olmaya veya borsanın sizin psikolojinize uygun olmadığını görerek uzak durmanız gerektiğine karar vermenize yardımcı olacaktır. Yapacağınız ilk işlemler ve sonrasındaki süreçte borsanın işleyişini, mantığını anlayacak ve öğreneceksiniz. Her insan borsaya başladığında hatalar yapacaktır ve bu hatalarımızdan ders çıkararak daha iyi bir yatırımcı olmayı öğreneceğiz. Ancak bu hatalarımız sonucu kayıplarımız olacaktır. İşte kayıplarımızın büyük olmaması, borsanın hayatımızı cehenneme çevirmemesi için ilk başlarken, en az 3 ila 6 ay kadar küçük rakamlarla borsada deneyim kazanmak gerekir.

7. İŞLER YOLUNDA GİTMİYOR İSE ARA VERİN!

Borsada sürekli kaybetmeye başladıysanız bir süre ara verin. İçinde bulunduğunuz psikolojiden çıkmanız ve yenilenmeniz gerekiyor olabilir. Borsaya ara verip bir tatile çıkabilirsiniz yada size iyi geleceğini düşündüğünüz aktivitelerle uğraşabilirsiniz. Dünyanın en büyük trader ları sürekli kaybetmeye başladıklarında çekinmeden bunu yaparlar, hata yaptığını kabul edip bu hataları gözden geçirmek ve bir süre dinlenmek için piyasadan çıkarlar ve tatile giderler. Bu süreçte işlem yapmasanız dahi ekran izlemeyin, sadece kendinize odaklanın ve iyi zaman geçirmek için çabalayın. Döndüğünüzde çok daha verimli bir şekilde işlemler yaptığınızı göreceksiniz. Sizin olmadığınız sürede kaçırdığınız bir şey olmayacak çünkü piyasalar her zaman fırsatlar üzerine kuruludur ve bu fırsatlar asla bitmez.

8. SEANS İÇİNDE KARAR VERMEYİN!

Borsada seans içinde karar vermeyin. Yol haritanızı seans dışı vakitlerde belirleyin ve bu planlarınıza sadık kalın. Seans içinde verilen kararlar genellikle yanlış kararlar olacaktır. Satmak istemediğiniz bir hisseyi satabilir ve asla almam dediğiniz bir hisseyi alabilirsiniz. Seans içi işlemlerde algınızı birilerinin ellerine teslim edersiniz ve bu algı sizi yanlış işlere yönlendirecektir.

9. HERKESİN GİTTİĞİ YÖNDE POZİSYON ALMAKTAN KAÇININ!

Belçika'da 'Nasrettin Hoca' heykeli yapılacak - Son Dakika Haberleri

Diyelim ki borsalarda coşku ile işlemler var ve tarihi rekorlar yaşanıyor. Herkes pozitif ve genel olarak muhteşem bir haber akışı var, herkesin dilinde borsa ve kazandırdıkları dolaşıyor. İşte borsanın döneceği yerlere yaklaşmışsınız demektir. En güzel haberler tepelerde gelir, piyasa yapıcı büyük kurumlar ellerinde ki hisseleri böyle zamanlarda Coşkulu piyasalarda satarlar. Yaptıkları karları realize etmek için coşkulu piyasa arayıp da bulamadıkları ortamlardır. Aynı şekilde piyasaların bozulduğu herkesin ellerinde ki hisseleri yok pahasına sattığı dönemlerde siz alıcılı tarafta olun. Piyasaların çok bozuk olduğu, hisse senetlerinin pula döndüğü zamanlarda haberlerinde berbat bir şekilde gelmeye devam ettiğini göreceksiniz. En kötü haberler dipte gelir ve bu haberler gelmeye devam ediyorsa artık piyasaların dönüş vakti yakındır. Unutmayın ki piyasalar sürekli düşmez yada sürekli yükselmez. Herkesin hisse almak için deli gibi saldırdığı zamanlarda temkinli işlemler yapın, yakın stoplarla yolunuza devam edin ve herkesin ellerinde ki maldan kurtulmak istediği zamanlarda kademeli olarak alımlarınıza devam edin.

10. BAŞKALARININ SİZİ ETKİLEMESİNE İZİN VERMEYİN!

SINAV KAYGISI ⋆ İzmir Tasarı

Diyelim ki kendi belirlediğiniz kriterler doğrultusunda araştırmalar yaptınız ve doğru hisseleri şirketleri belirlediniz ve ortak oldunuz. Bundan sonraki süreçte o şirket ve hisselerle ilgili hoş olmayan haberler duyuyorsunuz. Yada çevrenizdeki arkadaşlarınız, yatırım danışmanınız size kötü bir şirkete ortak olduğunuza dair telkinlerde bulunuyor. Bu tip haberlerle ve telkinlerle kararlarınızı değiştirmeyin. Hatalı bir araştırma dahi yapmış olsanız bu kararlar bir araştırmanın ve bir emeğin sonucunda gerçekleşti ve siz koyduğunuz hedefler doğrultusunda ilerlemeye devam ediniz. Sürekli dışarıdan gelen haberlere etkenlere duyarlı davranırsanız piyasanın olmasını istediği bir yatırımcıya dönüşürsünüz ve istediğiniz hedeflere ulaşmanız çok güç olacaktır.

11. EMİN DEĞİLSENİZ O İŞLEMDEN UZAK DURUN!

Emin olmadığınız içinizin rahat olmadığı işlemlerden uzak durun. Eğer ki kendinizden, endeksten yani piyasadan, ortak olmaya karar verdiğiniz şirketten emin değilseniz borsada işlem yapmayın. Yapacağınız yatırım içinde acabaları barındırıyorsa muhtemelen doğru bir yatırım olmayacaktır. Yapacağınız işlemlerden her yönü ile emin olun ve gönül rahatlığı ile işlemlerinizi yapın.

Verdiğiniz kararların bereketli ve sizden yana olması dileklerimizle!

Saygılar, selamlar…

YAZARLAR; Nejoo (@KaravandaBorsa) – Mustafa (@srdiver84 / Fonvesting)

6 Comments

  1. Ahmet Hilmi Öztürk

    Emeğinize teşekkürler,ellerinize sağlık.

    1. Değerli görüşleriniz için çok teşekkürler 🙏
      Bol kazançlarınız olsun
      Saygılar

  2. Emeğinize ellerinize sağlık çok faydalı bilgiler. Ben yeni bir yatırımcıyım borsa da ve okuduklarım beni aydınlattı ve karar verirken işlem yapmak İçin aklımın bir ucunda hep duracak.

    1. Değerli görüşleriniz için çok teşekkürler 🙏
      Bol kazançlarınız olsun
      Saygılar

  3. Harika bir yazı teşekkür ediyorum Necmettin hocama

    1. Değerli görüşleriniz için çok teşekkürler 🙏
      Bol kazançlarınız olsun
      Selamlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Ayrıca Göz Atın